Kwalifikacyjne kursy zawodowe (KKZ) – czym są, kto może z nich skorzystać i jakie dają możliwości
Kwalifikacyjne kursy zawodowe (KKZ) to pozaszkolna forma kształcenia ustawicznego, skierowana głównie do osób dorosłych, które chcą zdobyć nowy zawód, zmienić branżę lub uzupełnić i formalnie potwierdzić posiadane już kwalifikacje zawodowe. Ukończenie kursu umożliwia przystąpienie do państwowego egzaminu zawodowego, którego zdanie potwierdza kwalifikacje w danym zakresie.
KKZ stanowią ważny element idei uczenia się przez całe życie i odpowiadają na potrzeby współczesnego rynku pracy, który wymaga elastyczności, mobilności zawodowej oraz ciągłego podnoszenia kompetencji.
Czym są kwalifikacyjne kursy zawodowe
Kwalifikacyjne kursy zawodowe są realizowane według programów nauczania opartych na podstawie programowej kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego, jednak odbywają się poza systemem szkolnym. Każdy kurs obejmuje jedną wyodrębnioną kwalifikację w zawodzie, np. „montaż i eksploatacja instalacji elektrycznych” w zawodzie elektryk.
W klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego przewidziano możliwość kształcenia w formie KKZ dla ponad 250 kwalifikacji w różnych branżach gospodarki. Dzięki temu osoba dorosła może zdobywać kwalifikacje etapami, bez konieczności uczęszczania do pełnej szkoły branżowej czy technikum.
Podstawa prawna i organizacja KKZ
Kwalifikacyjne kursy zawodowe są elementem systemu kształcenia ustawicznego i funkcjonują na podstawie przepisów prawa oświatowego, w szczególności rozporządzeń dotyczących kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego.
Przepisy określają m.in.:
- minimalną liczbę godzin kształcenia dla danej kwalifikacji,
- sposób realizacji programu,
- zasady dokumentowania przebiegu kursu,
- wymagania wobec organizatorów.
KKZ mogą być prowadzone przez centra kształcenia ustawicznego, szkoły dla dorosłych, placówki kształcenia praktycznego oraz inne podmioty posiadające uprawnienia do prowadzenia kształcenia zawodowego.
Po ukończeniu kursu uczestnik otrzymuje zaświadczenie o ukończeniu KKZ, które stanowi podstawę do przystąpienia do egzaminu zawodowego, ale nie jest jeszcze dokumentem potwierdzającym kwalifikacje.
Kto może zostać słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego
Słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego może zostać osoba pełnoletnia, niezależnie od posiadanego wykształcenia. W praktyce z KKZ korzystają:
- osoby pracujące, chcące zmienić zawód lub podnieść kwalifikacje,
- osoby bezrobotne i powracające na rynek pracy,
- osoby planujące przekwalifikowanie lub awans zawodowy,
- osoby, które chcą formalnie potwierdzić umiejętności zdobyte wcześniej w praktyce.
W przypadku niektórych kwalifikacji mogą obowiązywać dodatkowe wymagania, np. posiadanie wykształcenia średniego lub wcześniejszej kwalifikacji w danym zawodzie, jeśli kurs dotyczy kolejnego etapu kształcenia.
Jak wygląda program i realizacja kursu
Program każdego kwalifikacyjnego kursu zawodowego musi być zgodny z podstawą programową przypisaną do danej kwalifikacji. Zapewnia to odpowiedni zakres wiedzy teoretycznej oraz umiejętności praktycznych niezbędnych do wykonywania zawodu.
Minimalna liczba godzin kursu odpowiada liczbie godzin kształcenia zawodowego przewidzianej dla tej kwalifikacji w systemie szkolnym. Zajęcia mogą być realizowane w różnych formach:
- stacjonarnej,
- zaocznej,
- wieczorowej,
- hybrydowej,
- online z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość.
Coraz częściej kursy prowadzone są z wykorzystaniem platform e-learningowych, na których udostępniane są materiały dydaktyczne w formie prezentacji, wykładów, ćwiczeń i testów. W zawodach technicznych i usługowych program obejmuje także zajęcia praktyczne oraz praktyki zawodowe realizowane u pracodawców lub w specjalistycznych pracowniach.
Egzamin zawodowy i dokumenty po ukończeniu KKZ
Ukończenie kwalifikacyjnego kursu zawodowego uprawnia do przystąpienia do państwowego egzaminu zawodowego, organizowanego przez okręgową komisję egzaminacyjną. Egzamin składa się z dwóch części:
- pisemnej (test),
- praktycznej (wykonanie zadania zawodowego).
Po zdaniu egzaminu uczestnik otrzymuje świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie, które stanowi formalne potwierdzenie umiejętności w zakresie danej kwalifikacji.
W każdym zawodzie wyodrębniono jedną, dwie lub trzy kwalifikacje. Uzyskanie świadectw ze wszystkich kwalifikacji przewidzianych dla danego zawodu oraz spełnienie wymagań dotyczących wykształcenia ogólnego umożliwia otrzymanie dyplomu zawodowego, potwierdzającego pełne wykształcenie w danym zawodzie (np. tytuł technika).
Dlaczego warto wybrać kwalifikacyjny kurs zawodowy
Kwalifikacyjne kursy zawodowe pozwalają zdobyć konkretny, poszukiwany na rynku pracy zawód w stosunkowo krótkim czasie, bez konieczności wieloletniej nauki w szkole. Elastyczna organizacja zajęć ułatwia łączenie nauki z pracą i innymi obowiązkami.
Udział w KKZ:
- zwiększa szanse na znalezienie pracy lub jej zmianę,
- ułatwia awans zawodowy,
- pozwala utrzymać zatrudnienie w zmieniających się warunkach rynku pracy,
- umożliwia formalne potwierdzenie kompetencji zdobytych nieformalnie.
Dla pracodawców KKZ są skutecznym narzędziem szybkiego podnoszenia kwalifikacji pracowników, często z możliwością dofinansowania ze środków publicznych lub funduszy Unii Europejskiej.
Jak wygląda realizacja kursu?
Kursy realizowane są z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (online). Uczestnik kursu uzyskuje dostęp do innowacyjnej platformy dydaktycznej awirep.edu.pl.
Materiały dydaktyczne są udostępnianie w formie m.in.: czytelnych prezentacji, wykładów, ćwiczeń oraz testów.
