- 24 lut, 2026
- AWIREP
- No comment
Ile zarabia rolnik w Polsce? Statystyki GUS a rzeczywiste dochody
Rolnik w Polsce nie ma jednej „pensji”, ponieważ jego dochody zależą od wielkości gospodarstwa, profilu produkcji, dopłat oraz kosztów prowadzenia działalności. Przeciętny, urzędowo liczony dochód wygląda całkiem dobrze na papierze, jednak w praktyce wielu rolników zarabia znacznie mniej, a część gospodarstw notuje straty.
Co oznaczają „zarobki” rolnika w praktyce
W rolnictwie nie ma etatu ani stałej wypłaty co miesiąc, dlatego mówimy raczej o dochodzie z gospodarstwa w skali roku.
Dochód to przychody ze sprzedaży płodów rolnych (zboże, mleko, trzoda chlewna, warzywa itp.) powiększone o dopłaty, a następnie pomniejszone o wszystkie koszty prowadzenia produkcji, takie jak nasiona, nawozy, pasze, paliwo, raty leasingu, kredyty, składki KRUS czy podatki.
Dlatego realne „zarobki” rolnika potrafią się diametralnie różnić nawet przy tym samym areale, ale innym kierunku produkcji.
Dochód z hektara według GUS – co mówią oficjalne statystyki
Państwo posługuje się wskaźnikiem przeciętnego dochodu z 1 ha przeliczeniowego w indywidualnych gospodarstwach rolnych. GUS podał, że za 2023 rok przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł około 5451 zł rocznie, natomiast za 2024 rok – 5429 zł.
Oznacza to, że „na papierze” gospodarstwo o powierzchni 20 ha przeliczeniowych osiąga według urzędów dochód rzędu około 109 tys. zł rocznie (5451 zł × 20 ha), choć w rzeczywistości może on być znacznie niższy lub wyższy.
Przykładowe dochody gospodarstw według danych GUS
Na podstawie wskaźnika GUS można przedstawić orientacyjne poziomy rocznego dochodu gospodarstw:
- Małe gospodarstwo (10 ha przeliczeniowych) – ok. 54-55 tys. zł „dochodu” rocznie, czyli nieco ponad 4,5 tys. zł miesięcznie (kwota brutto, bez podziału na liczbę osób pracujących).
- Średnie gospodarstwo (30 ha przeliczeniowych) – ok. 160-165 tys. zł rocznie, co daje około 13-14 tys. zł miesięcznie (brutto dla całego gospodarstwa, często utrzymującego kilka osób).
- Większe gospodarstwo (50 ha przeliczeniowych) – ok. 270 tys. zł rocznie, czyli 22-23 tys. zł miesięcznie na gospodarstwo.
Należy podkreślić, że są to wartości statystyczne wykorzystywane m.in. do naliczania podatku rolnego, stypendiów czy kryteriów socjalnych, a nie realna „wypłata do ręki”.
Rola dopłat bezpośrednich w dochodach rolników
Istotną częścią dochodów rolników są dopłaty bezpośrednie z Wspólnej Polityki Rolnej.
Ministerstwo Rolnictwa informuje, że średnia kwota płatności bezpośrednich w przeliczeniu na hektar za 2023 rok w Polsce wynosiła ok. 246,8 euro z samego budżetu UE, a po doliczeniu krajowego wsparcia – ok. 259,4 euro/ha.
Przy kursie na poziomie 4,3-4,4 zł za euro oznacza to około 1100-1150 zł dopłat na hektar rocznie. W gospodarstwie o powierzchni 30 ha daje to ponad 30 tys. zł wsparcia, które istotnie podnosi przychody gospodarstwa.
Dlaczego dane statystyczne rozmijają się z realiami gospodarstw
Środowiska rolnicze od lat podkreślają, że wskaźnik dochodu z 1 ha przeliczeniowego jest oderwany od rzeczywistości, zwłaszcza w okresach wysokich kosztów produkcji i niskich cen skupu.
Rolnicy oraz izby rolnicze wskazują, że w latach, gdy GUS wykazuje dochód przekraczający 5,5 tys. zł z hektara, wiele gospodarstw – szczególnie zbożowych i trzodowych – realnie funkcjonuje na minimalnym zysku lub nawet ponosi straty.
W efekcie dochód jednego gospodarstwa może odpowiadać dobrej pensji kilku etatów w mieście, podczas gdy inne nie jest w stanie pokryć rat kredytów ani kosztów utrzymania rodziny.
